۰۲۱-۴۴۸۰۳۳۵۷


پرسش و پاسخ

پرسش 77: چگونه انسان می‌تواند با تقویت نفس و ریاضت‌های شرعی، روحیات خود را اصلاح کند و در عین حال، مطمئن باشد که در مسیر درست پیش می‌رود و اسیر فریب‌کاری نفس نشده است؟

جواب: در مسیر حرکت به سوی خدا، بعضی روحیات غلط، راهزن انسان هستند و مانع حرکت او می‌شوند. پس با وجود این روحیات، نمی‌تواند به مقصد برسد و باید براساس عمیق یا سطحی بودن آن‌ها در خود، مجاهدۀ خاصی برای رفع یا تغییرشان در پیش گیرد. مهم‌ترین قدم در این باره، کسب معرفت و اصلاح بینش است. گاه انجام عملی که ضدّ آن روحیه باشد نیز می‌تواند به شخص، کمک کند.

اما گاه انسان ظاهراً این راه‌ها را می‌رود و گمان می‌کند روحیۀ مورد نظر، از بین رفته یا کم‌رنگ شده؛ ولی در یک میدان امتحان، دوباره آن را در خود می‌یابد و می‌فهمد که اسیر بازی و فریب نفس شده بوده است. پس باید از ابتدا مراقب باشد تا در دام نفس نیفتد. چگونه؟ در طول مسیر، همواره مراقب باشد و نفس خود را بیازماید تا ببیند آیا صادقانه با او همراه است یا نه. او باید قدرت نفسش را بشناسد تا متناسب با آن، عمل کند و فشاری بیش از توان نفس بر آن وارد نکند؛ وگرنه نفس، خسته و سرد می‌شود و از ادامۀ راه بازمی‌ماند.

پس نخستین علامتی که ما را از درستی مسیر آگاه می‌کند، همراهی نفس و نشاط و شوق برای ادامۀ مسیر است. همچنین باید در نظر داشت از آنجا که تغییر روحیه، یک تغییر عمیق وجودی و لازمۀ آن، تغییر بینش و زیر و رو شدن نگاه انسان به حیات است، به تدریج اتفاق می‌افتد. اما وقتی روحیه عوض شد، دیگر مشکلات بیرونی، اتفاقات و امتحانات سخت، شرایط محیط و اطرافیان، خللی به آن وارد نمی‌کند و هیچ تندبادی، آن را نمی‌لرزاند.